Apartmanda Doğalgaz Gider Paylaşımı: m² ve Tüketim Oranı Nasıl Belirlenir?
Apartman ve sitelerde aylık doğalgaz faturasının dairelere nasıl dağıtılması gerektiği — m² ortak pay yüzdesi, tüketim payı yüzdesi, somut örnek hesap ve mevzuat referansları.
Bina yönetiminin en sık tartışmalı konusu doğalgaz gider paylaşımıdır. “Üst katlar daha az mı yakar?”, “Köşe daire neden bu kadar tüketmiş?”, “Boş dairenin payı kim ödüyor?” — sakin sorularının cevabı paylaşım metodolojisinin doğru ve adil kurulmasına bağlı.
Bu yazıda doğalgaz faturasının dairelere nasıl dağıtılması gerektiğini, m² ortak pay ve tüketim payı oranlarının ne anlama geldiğini, somut örnekler üzerinden anlatıyoruz.
Mevzuat çerçevesi
Türkiye’de bina ısı paylaşımı 5627 Sayılı Enerji Verimliliği Kanunu ve buna bağlı Merkezi Isıtma ve Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve Sıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkin Yönetmelik ile düzenlenir.
Yönetmeliğin temel ilkesi:
Toplam ısı gideri en fazla %30 oranında ortak (m²), en az %70 oranında tüketim üzerinden paylaştırılır.
Yani dairenin payı iki bileşenli:
- Ortak pay (en fazla %30): m² oranıyla dağıtılır. Bina ortak alanlarının ısıtılması, hat kayıpları, kullanılmayan dairelerin kollektif sorumluluğu için.
- Tüketim payı (en az %70): dairenin gerçek tüketimine göre. Kalorimetreden okunan kWh / MWh.
Bina yönetimi bu aralıkta oran tercih edebilir; en yaygın uygulama %30 / %70’tir. Bazı yönetimler %20 / %80 yaparak tüketimi daha da öne çıkarır (üst kat-alt kat bağımlılığını azaltmak için).
Hesap formülü
Daire payı = Ortak pay × (Daire m² ÷ Toplam m²)
+ Tüketim payı × (Daire kWh ÷ Toplam kWh)
Toplam fatura = Ortak pay + Tüketim payı = 100.000 ₺
Ortak pay (%30) = 30.000 ₺
Tüketim payı (%70) = 70.000 ₺Somut örnek: 3 daireli bir blok
Bir A blokta 3 daire. Mayıs 2026 doğalgaz faturası: 30.000 ₺.
| Daire | m² | Tüketim (kWh) |
|---|---|---|
| 1 | 100 | 800 |
| 2 | 120 | 1200 |
| 3 | 80 | 600 |
| Toplam | 300 | 2.600 |
Ortak pay hesabı (%30)
Toplam ortak pay: 30.000 × 0.30 = 9.000 ₺
| Daire | Pay oranı | Tutar |
|---|---|---|
| 1 | 100/300 = %33.33 | 9.000 × 0.3333 = 3.000 ₺ |
| 2 | 120/300 = %40 | 9.000 × 0.40 = 3.600 ₺ |
| 3 | 80/300 = %26.67 | 9.000 × 0.2667 = 2.400 ₺ |
Tüketim payı hesabı (%70)
Toplam tüketim payı: 30.000 × 0.70 = 21.000 ₺
| Daire | Pay oranı | Tutar |
|---|---|---|
| 1 | 800/2600 = %30.77 | 21.000 × 0.3077 = 6.461 ₺ |
| 2 | 1200/2600 = %46.15 | 21.000 × 0.4615 = 9.692 ₺ |
| 3 | 600/2600 = %23.08 | 21.000 × 0.2308 = 4.847 ₺ |
Toplam dağılım
| Daire | Ortak pay | Tüketim payı | Toplam |
|---|---|---|---|
| 1 | 3.000 ₺ | 6.461 ₺ | 9.461 ₺ |
| 2 | 3.600 ₺ | 9.692 ₺ | 13.292 ₺ |
| 3 | 2.400 ₺ | 4.847 ₺ | 7.247 ₺ |
| Toplam | 9.000 ₺ | 21.000 ₺ | 30.000 ₺ |
Daire 2 hem büyük hem çok tükettiği için en yüksek payı; Daire 3 hem küçük hem az tükettiği için en düşük payı ödedi. Manuel okuma + Excel formülüyle bu hesabı 100 daireli bir sitede yapmak — 4-5 saatlik iş ve formül hatası riski yüksek.
Hangi durumlar bu basit formülü bozar?
Pratik birkaç komplikasyon var:
1. Boş daire
Yönetmelik tahliye/boş dairelere özel kural getirmemiştir; ama bazı uygulamalar:
- Tüketim sıfır kabul edilir, sadece ortak paydan sorumlu olur
- Yıl boyu boş kalmış daire ile geçici boş daire ayırt edilir (yönetim kurulu kararı)
- mReader’da daire “boş” olarak işaretlenir, otomatik olarak sadece ortak pay hesabına dahil olur
2. Bina kalorimetresi vs daire kalorimetresi toplamı
Bina ana hattındaki tek bir kalorimetre (bina kalorimetresi) gerçek toplam tüketimi gösterir. Ama bazı bloklarda bu yok; sadece daire kalorimetreleri var.
İkisi arasında fark olabilir:
- Hat kayıpları (boru izolasyon eksikliği)
- Daire kalorimetresi olmayan ortak alanların ısıtılması
- Sıcak su sirkülasyon kaybı
Bina kalorimetresi varsa, yönetmelik onu kullanmayı zorunlu kılar. Yoksa daire toplamı kullanılır. Ayrıntıları bu yazıda anlattık.
3. Çoklu blok bir site
Bir sitede 3 blok var; her bloka ayrı bina kalorimetresi var ama site tek faturayı toplam ödüyor. Bu durumda:
- Önce blok bazında dağılım: bina kalorimetreleri oranıyla site faturası bloklara bölünür
- Sonra blok içinde daire bazında dağılım: yukarıdaki %30 / %70 formülü her blok kendi içinde uygulanır
mReader bu hiyerarşik dağılımı otomatik yapar. Site → Blok → Daire akışında hesap doğrulu garanti.
4. Tarife değişiklikleri ay ortasında
Doğalgaz birim fiyatı ay ortasında değişebilir (BOTAŞ tarifeleri). Bu durumda:
- 1-15 Mayıs: 14 gün eski tarife
- 16-31 Mayıs: 16 gün yeni tarife
Daire bazında tüketimin gün ağırlıklı dağıtılması gerekir. mReader bu hesabı tarife geçmişiyle birlikte tutar.
Sakin tartışmalarını önleyen rapor formatı
Aylık gider paylaşımı raporunu aşağıdaki formatta verirseniz tartışma %90 azalır:
DAİRE A/3 — MAYIS 2026 DOĞALGAZ
────────────────────────────────────
Daire m² .................... 120 m²
Bloka oranı ................. %40
Daire tüketimi .............. 1.200 kWh
Bloka oranı ................. %46.15
Bina toplam tüketimi ........ 2.600 kWh
Blok toplam fatura .......... 30.000 ₺
Ortak pay (%30) ........... 9.000 ₺
Tüketim payı (%70) ........ 21.000 ₺
Ortak paydan kesinti ........ 3.600 ₺ (m² oranlı)
Tüketim payından kesinti .... 9.692 ₺ (kWh oranlı)
Toplam doğalgaz ödenecek .... 13.292 ₺Sakin “neden bu kadar?” diye sorduğunda cevap üç satırda kapanır: m² büyük, tüketim ortalamadan yüksek, oranlar yönetmelik standardı.
mReader nasıl yardımcı olur?
mReader bu süreci tamamen otomatikleştirir:
- Her gece 23:59’da otomatik mBus okuma — her dairenin günlük kWh’i kayıtta
- Bina kalorimetresi varsa otomatik kullanır, yoksa daire toplamına geçer
- Yapılandırılabilir oran (default %30 / %70, yönetmelik aralığında değiştirilebilir)
- Boş daire/tahliye dönemleri için özel kural
- Excel rapor — daire bazlı detaylı kırılım
- Soft delete + denetim izi — geçmiş raporlar yıl sonra bile yeniden üretilebilir
3 bloklu, 96 daireli bir site için aylık rapor üretim süresi: 30 saniye (manuel yöntemde 4-5 saat).
Sonuç
Adil doğalgaz gider paylaşımı, mevzuata uygun (%70 tüketim, %30 m² azami) ve şeffaf bir formülle yapılır. Manuel okuma + Excel formülü hata yapmaya açık; otomatik mBus okuma ve standartlaşmış paylaşım yazılımı ile bu süreç dakikalara iner.
Sitenizde gider paylaşımı kurulumu konuşmak için iletişim formundan ulaşabilirsiniz — sayaç tipiniz, blok yapınız ve mevcut faturalama dönemine göre size özel plan çıkaralım.